Çizgilerin dışına çıkan ve hayatını ezber bozmaya adamış insanlar daima ilgi çekicidir. Hele ki bu kişiler kalıcı eserlerle kuşaklara ulaşabilecek meziyete sahipse bu ilgi doruğa çıkar. Tıpkı postmodernizm akımının öncülerinden Robert Venturi gibi…
Robert Venturi Kimdir?
Robert Venturi 1925 yılında, ABD’nin Philadelphia eyaletinde doğdu. Okula ilk başladığı tarihten itibaren başarılı bir öğrencilik hayatı geçiren Venturi, 1947 yılında Princleton Üniversitesi’nden mezun oldu. Aynı okulda güzel sanatlar lisansını da yaptıktan sonra Roma American Academy’de çalışmalar yaptı. Ülkesine döndükten sonra Yale, Princeton ve Harvard gibi önemli üniversitelerde ders verdi.
Venturi’nin en önemli dönüm noktalarından biri, kariyerinin ilk yıllarında Eero Saarinen ve Louis Kahn ile birlikte çalışması oldu. Bu ikili ile verimli bir ortaklık kuran Robert Venturi, zaman içerisinde kendi teorilerini geliştirmeye başladı. “Karışıklık ve Karşıtlık” üzerine inşa ettiği mimari anlayış, bu teorilerin en önemlilerinden biridir. Amerikalı Mimar, bu teorisinde yapı ve dekorasyonun birbirinden farklı olduğunu, dekorasyonun içinde yer aldığı kültürü taşıması tezini savunmuştur.
Robert Venturi, mimari tasarımlarının yanı sıra teorisyenliği ile ünlüdür. Bugün, postmodern mimarinin öncülerinden biri olarak kabul edilmesinin temel sebebi, ürettiği teoriler ve eleştirmenliğidir. Temel mimari kuralların eskidiğine ve değiştiğine inanan Venturi’nin hem teorileri hem de yapıtları postmodernizmin popülist estetiğine dair emsaller olarak kabul edildi.
Venturi’nin mimarlığa bakış açısını özetleyen ve tüm dünyada ses getiren görüşlerinden biri: ‘’Less is bore’’ yani ‘’Az sıkıcıdır’’ cümlesidir. Bu bakış açısıyla Mies van der Rohe’un ‘’Less is more’’, Türkçe karşılığı ile ‘’Az çoktur’’ görüşüne karşı çıkmıştır. Aynı zamanda modern mimarlığın en kusurlu yanı olarak bulduğu ‘’yalınlık’’ fikrini reddetmiştir.
Robert Venturi, yalınlık fikrine karşı olsa da şehir planlamasında gösteriş ve elitzme karşı durmuştur. Şehir alanlarının mümkün olduğu kadar ‘az’ planlanması gerektiğini savunan Venturi, bina tasarımlarının iletişim ve anlamı amaçlaması gerektiğini söylemiştir.
1991’de Pritzker Mimarlık Ödülü’ne de layık görülen ünlü mimar, 2018 yılında hayatını kaybetti.
Önemli Projeleri
Sainsbury Kanat, Vatandaş Galerisi, Londra
Taşralı Capitol Yapı, Toulouse, Fransa
Esnaf Birliği Evi, Philadelphia, Pennsylvania
Vanna Venturi Evi, Philadelphia, Pennsylvania
Seattle Sanat Müzesi, Seattle, Washington
